Sociale zekerheid
26% van de begrotingHet sociale zekerheidsstelsel vormt het vangnet voor wie tijdelijk of blijvend niet in zijn eigen inkomen kan voorzien. Denk aan werkloosheidsuitkeringen (WW), bijstandsuitkeringen (Participatiewet), Wajong voor jonggehandicapten en aanvullingen op de AOW. Het UWV en de SVB zijn de voornaamste uitvoeringsorganisaties.
Kinderbijslag en Kindgebondenbudget
1/4De Sociale Verzekeringsbank (SVB) betaalt kinderbijslag aan alle ouders met kinderen tot 18 jaar. Daarnaast ontvangen huishoudens met een lager inkomen en kinderen het inkomensafhankelijke Kindgebondenbudget. Samen bereiken deze regelingen meer dan 1,6 miljoen gezinnen.
WW-uitkeringen via UWV
2/4Wie zijn baan verliest en aan de wekeneis voldoet, heeft recht op een WW-uitkering. De duur hangt af van het arbeidsverleden. UWV voert de WW uit en ondersteunt ook bij re-integratie. In een sterkere economie dalen de WW-lasten automatisch mee.
Bijstand (Participatiewet)
3/4Gemeenten voeren de bijstand uit met rijksbudget. Wie geen andere uitkering heeft en niet kan werken, kan bijstand aanvragen als laatste vangnet. Het Rijk betaalt via het BUIG-budget (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten) de bijstandskosten.
Wajong – uitkering voor jonggehandicapten
4/4Mensen die al voor hun 18e (of tijdens studie) arbeidsongeschikt zijn geworden, kunnen Wajong aanvragen bij UWV. Er zijn circa 250.000 Wajong-gerechtigden in Nederland. UWV begeleidt ook naar werk waar dat mogelijk is.
Bronnen: Rijksjaarverslag 2025 (Ministerie van Financiën, gepubliceerd mei 2026), rijksoverheid.nl, rijksfinancien.nl. Totaal gerealiseerde rijksuitgaven 2025: €447,1 miljard. Vier grootste categorieën (76% van totaal) zijn bevestigd uit officieel jaarverslag; overige categorieën zijn schattingen.